Aanscherping Gedragscode promotionele kansspelen per 1 januari 2014 – update

Vorig artikel Volgend artikel
05-12-2013

De Gedragscode promotionele kansspelen wordt per 1 januari 2014 aangescherpt. Dit kondigde het ministerie van V&J op 4 december jl. onverwacht aan, terwijl het eerder had toegezegd stakeholders schriftelijk te informeren zodra er meer duidelijk zou zijn. 

Oorspronkelijk wilde het ministerie van V&J deze code per 1 oktober 2013 laten ingaan, maar vanuit het bedrijfsleven kwam er zoveel kritiek op de voorgestelde code dat dit moment werd uitgesteld. Een deel van die kritiek is in de nieuwe code verwerkt. Echter, een van de belangrijkste bepalingen, over de maximale deelnamekosten, is helaas ongewijzigd gebleven: de deelnamekosten mogen straks maximaal 45 cent bedragen, waaraan de extra beperking gekoppeld blijft dat het alleen kosten mogen zijn die direct verband houden met het tot stand brengen van de verbinding.

Met de gewijzigde gedragscode zijn verschillende voorwaarden gewijzigd of verduidelijkt. Ook zijn er nieuwe voorwaarden toegevoegd. Hierbij de belangrijkste wijzigingen en toevoegingen die V&J zelf communiceert:

  • een promotioneel kansspel omvat maximaal twintig trekkingen. Het aantal trekkingen is hiermee verhoogd van dertien naar twintig (artikel 2);
  • de communicatiekosten mogen tot ten hoogste 0,45 euro bedragen per deelname. De totale communicatiekosten per deelname zijn hiermee verlaagd van 0,60 euro naar 0,45 euro (artikel 3, lid 2);
  • de aanbieder dient voorafgaand aan de deelname duidelijk te maken wat de totale waarde van het prijzenpakket is (artikel 4, lid 2);
  • ter bescherming van de consument dienen alle uitgeloofde prijzen of premies waarop deelnemers recht hebben, daadwerkelijk te worden uitgekeerd. De zogenaamde sweepstakes blijven nog steeds toegestaan (artikel 4, lid 9);
  • de oproep tot deelname aan een promotioneel kansspel bevat de naam van het te promoten product, de dienst of organisatie (artikel 5, lid 1);
  • de algemene spelvoorwaarden dienen gratis ter beschikking te worden gesteld aan deelnemers en potentiële deelnemers en moeten eenvoudig te raadplegen zijn (artikel 7, lid 1);
  • de algemene spelvoorwaarden bevatten de naam van het te promoten product, de dienst of organisatie (artikel 7, lid 2);
  • de algemene spelvoorwaarden bevatten informatie over het aantal trekkingen (artikel 7, lid 2);
  • de algemene spelvoorwaarden mogen niet tijden de looptijd van een promotioneel kansspel ten nadele van de deelnemers worden gewijzigd (artikel 7, lid 3);
  • een aanbieder is verplicht een klachtenprocedure op te stellen en het adres en/of telefoonnummer kenbaar te maken dat kan worden gebruikt om eventuele klachten in te dienen (artikel 9, lid 3);

Zie ook het totaaloverzicht van de wijzigingen van de Kansspelautoriteit.

Kritiek op procedure

Het NUV en vele andere stakeholders hebben afgelopen augustus kritisch gereageerd op de nieuwe versie van de gedragscode, die per 1 oktober had moeten ingaan. Slechts een enkele stakeholder was door het ministerie van V&J zélf van de voorgenomen aanscherping op de hoogte gesteld, hoewel het had kunnen weten welke stakeholders betrokken zijn bij dit dossier: in ieder geval de partijen die betrokken waren bij totstandkoming van de huidige code en/of die destijds hebben gereageerd op het evaluatierapport van Atos Consulting. Desondanks heeft het document dankzij de goede contacten tussen stakeholders onderling al snel zijn weg gevonden naar de anderen, die daarop massaal kritisch hebben gereageerd. Eind september was er nog geen bericht van V&J, maar desgevraagd liet men weten dat de opmerkingen vanuit het bedrijfsleven verwerkt zouden worden en dat de aanscherping vermoedelijk niet  zou ingaan per 1 oktober. Daarbij werd toegezegd stakeholders te informeren wanneer er meer bekend zou zijn. Vandaar dat de openbare publicatie van een nieuwe versie van de gedragscode op 4 december 2013 met daarbij de mededeling dat deze al op 1 januari 2014 van kracht wordt, niet erg goed viel bij stakeholders. Het NUV zal ofwel afzonderlijk, ofwel via VNO-NCW zijn ongenoegen over de gebrekkige communicatie en over het proces uiten jegens V&J.

Door V&J overgenomen verbeterpunten

Bij bestudering van de nieuwe code blijkt wel dat een aantal belangrijke kritiekpunten is meegenomen in de nieuwe versie van de gedragscode.

In de voorgestelde code werd als aanbieder óók gezien de natuurlijke of rechtspersoon die de deelname aan een promotioneel kansspel bevordert (bijvoorbeeld door voor een kansspel te adverteren op een website of in een blad)’, waardoor ook een advertentieplatform te maken kon krijgen met de verplichtingen in de gedragcode; verplichtingen die hij vaak in praktische zin lastig kan nakomen. In de code die per 1 januari van kracht wordt, is de aanbieder alleen de natuurlijke of rechtspersoon die gelegenheid geeft tot deelname. Vermoedelijk kan daaronder onder omstandigheden ook worden verstaan een advertentieplatform, maar in ieder geval is dit niet meer altijd en bij voorbaat al zo.

Tot slot de bepaling over wijziging van spelvoorwaarden die in de nieuwe versie alleen niet is toegestaan wanneer dat voor de deelnemer een verslechtering is. Omdat veel aanbieders spelvoorwaarden hanteren die voor diverse spelletjes tegelijk gelden, zou het uit praktisch oogpunt erg lastig zijn als er lopende een bepaalde actie helemaal niets gewijzigd mag worden. De nieuwe bepaling houdt hiermee rekening. Dat voorwaarden voor de deelnemer niet mogen verslechteren, is waarschijnlijk echter al geregeld in Wet oneerlijke handelspraktijken (waar eigenlijk dit hele onderwerp in ondergebracht zou moeten worden).

Niet overgenomen verbeterpunt: deelnamekosten

Een van de redenen voor de wijzigingen is volgens V&J dat verduidelijking nodig is. Al jaren woedt er discussie over de communicatiekosten: die mogen volgens de huidige code maximaal 60 cent zijn, maar daaraan is de wat cryptische voorwaarde verbonden dat dit alleen kosten betreffen die direct verband houden met het tot stand brengen van een verbinding of contact tussen een aanbieder van en een deelnemer aan een promotioneel kansspel. Juist deze beperking zadelt bedrijven op met administratieve lasten, want zij moeten per promotioneel kansspel aan de Kansspelautoriteit bewijs kunnen overleggen hoe hoog de werkelijke kosten van tot stand brengen van de verbinding zijn. Atos consulting heeft verlaging van het maximum van de werkelijke communicatiekosten, bijvoorbeeld naar 45 cent, ook niet genoemd als een van de opties. Dat zou ook weinig zinvol zijn, want werkelijke communicatiekosten liggen ook nu doorgaans al ruim onder de 45 cent; 60 cent is een maximum dat feitelijk bijna nooit gevraagd zal mogen worden, en zelfs 45 cent niet. Wél noemde Atos – naast kosteloze deelname  – de invoering van een forfaitair bedrag als oplossing waarbij bijvoorbeeld aangesloten kan worden bij de prijs van een postzegel I (ten tijde van het rapport was dat ongeveer 45 cent). Het NUV en een aantal andere stakeholders hebben gepleit voor invoering van een forfaitair bedrag. Het grote voordeel van zo’n forfaitair bedrag is de duidelijkheid die daarmee wordt geschapen, zowel voor aanbieder als handhaver. Waarom V&J heeft besloten tot een arbitrair bedrag van 45 cent wordt niet gemotiveerd, maar vermoedelijk sluit V&J hiervoor aan bij het Atos-rapport; toen kostte een postzegel nog ongeveer 45 cent, inmiddels is dat 60 cent. Het zou veel meer voor de hand liggen de deelnamekosten op maximaal 60 cent te houden, maar zonder de beperkende voorwaarde van ‘kosten die direct verband houden met het tot stand brengen van een verbinding of contact). Vanzelfsprekend moeten de deelnamekosten voor de deelnemer vooraf wel volkomen duidelijk zijn en mag hij achteraf nooit onaangenaam worden verrast. Het organiseren van een kansspel met als ‘enkele’ doel om daarmee persoonsgegevens te verzamelen voldoet niet aan de Gedragscode. Het woord ‘enkele’ is in de toelichting toegevoegd, maar dit blijft een zeer beperkende bepaling.

Toezicht promotionele kansspelen

Als niet wordt voldaan aan de voorwaarden van de gedragscode, overtreedt de aanbieder de Wet op de kansspelen (hierna: Wok). Volgens de Wok is de Kansspelautoriteit verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van artikel 1 van de Wok en daarmee ook met het toezicht op de naleving van de gedragscode. Bij overtreding van de Wok of de Gedragscode promotionele kansspelen kan de KSA bestuurlijke boetes opleggen die flink kunnen oplopen.

Wetvoorstel Kansspelen op afstand

De Gedragscode zal opnieuw gewijzigd worden bij de komende wijziging van de Wet op de kansspelen voor kansspelen op afstand, waarvan nog altijd geen nieuwe versie is gepubliceerd. Wellicht krijgt de code daarin een wettelijke basis, of -en dat verdient de voorkeur van het NUV-worden promotionele kansspelen geheel buiten de werkingssfeer van de wet geplaatst en onder de werkingssfeer van de Wet Oneerlijke Handelspraktijken gebracht. Er was veel kritiek op dit wetsvoorstel Kansspelen op afstand, met name over de bevoegdheid van de Kansspelautoriteit om zonder rechterlijke machtiging gehele websites te blokkeren die adverteren voor illegale kansspelen. Op dit moment is nog onduidelijk wat de inhoud van die wet precies zal zijn. Dat eral jaren geen sprake meer is van misstanden of enige aanleiding tot spoed ten aanzien van promotionele kansspelen en dat dus best gewacht kan worden tot die wet gereed is heeft het Ministerie er echter niet van weerhouden om de Gedragscode per 1 januari al te wijzigen.

Onderwerpen
    sluiten