Auteurscontractenrecht aangenomen door Tweede Kamer; wat gaat er veranderen?

Vorig artikel Volgend artikel
17-02-2015

De Tweede Kamer heeft op 12 februari jl. het wetsvoorstel auteurscontractenrecht aangenomen, waarmee het voorstel nu bij de Eerste Kamer ligt. Daarmee lijkt de contractuele positie van makers (zoals auteurs, journalisten en fotografen) ten opzichte van exploitanten (zoals uitgevers) op aantal gebieden te worden gewijzigd.

Wat gaat er veranderen?

Het wetsvoorstel wijzigt in een aantal opzichten de contractuele positie van de maker ten opzichte van de exploitant. Deze wijzigingen zijn dwingendrechtelijk, waardoor hiervan contractueel niet kan worden afgeweken. Daarnaast is een amendement van VVD-Kamerlid Taverne aangenomen dat het mogelijk maakt om manuscriptversies van wetenschappelijke artikelen na verloop van tijd in de vorm van open access beschikbaar te stellen.

Concreet wordt op de volgende gebieden de contractuele positie van de maker gewijzigd:

De verlening van een exclusieve licentie moet in de toekomst geschieden via een onderhandse akte (bijvoorbeeld een overeenkomst). Een akte moet schriftelijk zijn en (eventueel elektronisch) worden ondertekend.

  1. Makers krijgen door het wetsvoorstel een wettelijk recht op een billijke vergoeding voor het verlenen van exploitatiebevoegdheid.
  2. Voor toekomstige exploitatievormen (die nog niet bekend waren bij het sluiten van de overeenkomst) is de exploitant aan de maker een aanvullende billijke vergoeding verschuldigd.
  3. De minister van OCW kan een billijke vergoeding vaststellen op verzoek van verenigingen van makers en (verenigingen van) exploitanten. In een aangenomen motie wordt de regering opgeroepen om dergelijke onderhandelingen te stimuleren.
  4. De maker heeft recht op een aanvullende vergoeding indien de overeengekomen vergoeding ernstig onevenredig is in verhouding tot de opbrengsten (ook wel: bestsellerbepaling).
  5. De maker kan de overeenkomst ontbinden in het geval de exploitant nalaat in voldoende mate te exploiteren (ook wel: non usus-regel). De exploitant moet op verzoek van de maker inzage geven in de omvang van de exploitatie.
  6. De maker kan onduidelijke of onredelijk lange aanspraken op de exploitatie van toekomstige werken en andere onredelijke bezwarende bedingen vernietigen.
  7. Er wordt een wettelijke grondslag geregeld voor de instelling van een geschillencommissie bij geschillen van makers en exploitanten. In een aangenomen motie wordt opgeroepen dat van deze mogelijkheid gebruik wordt gemaakt.
  8. De makers van wetenschappelijke artikelen – waarvoor het onderzoek geheel of gedeeltelijk met Nederlandse publieke middelen is bekostigd – krijgen het recht om de manuscriptversie na verloop van een redelijke termijn via open access beschikbaar te stellen voor het publiek, mits de bron van de eerste openbaarmaking daarbij duidelijk wordt vermeld.
  9. Verder is er een nieuwe regeling voor het filmauteurscontractenrecht aangenomen.

Behandeling

Het wetsvoorstel auteurscontractenrecht kent inmiddels een geschiedenis van meer dan tien jaar. Het vertrekpunt van het voorstel was een onderzoek door het Instituut voor Informatierecht (IViR) naar de behoefte van makers voor specifieke wettelijke maatregelen ter bescherming van hun positie. Op 1 juni 2010 heeft de minister van Justitie daarop een voorontwerp gepubliceerd, dat na stevige kritiek in gewijzigde vorm op 19 juni 2012 als wetsvoorstel bij de Tweede Kamer is ingediend.

De behandeling van het wetsvoorstel kende in de Tweede Kamer eveneens een lange doorlooptijd maar werd unaniem aangenomen. Het wetsvoorstel ligt momenteel bij de Eerste Kamer. Op 24 februari 2015 wordt de procedure van het wetsvoorstel behandeld in de Commissie voor Veiligheid en Justitie (V&J) van de Eerste Kamer.

Het NUV is, onder meer in nauwe samenwerking met overige exploitanten (die deel uitmaken van het Platform Creatieve Media Industrie), nauw betrokken geweest bij het wetsvoorstel. Zo is deelgenomen aan de consultatie, zijn position papers opgesteld en hebben intensieve contacten plaatsgevonden met Kamerleden. Ook de behandeling van het wetsvoorstel in de Eerste Kamer zal door het NUV nauwlettend worden gevolgd.

Onderwerpen
    sluiten