NUV reageert op speerpuntenbrief auteursrecht

Dit artikel behoort tot de dossiers:

Dit artikel is op 15 april ter verduidelijking aangevuld
Het NUV heeft kennisgenomen van de speerpuntenbrief auteursrecht 20©20 van staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie waarin hij de uitgangspunten van het toekomstige auteursrechtbeleid van het huidige kabinet kenbaar maakt. Het NUV is verheugd dat de staatssecretaris het belang onderkent van de auteursrechtelijke relevante sectoren, waaronder de uitgeversbranche, voor de Nederlandse economie en de rol en functie van het auteursrecht hierin. We onderschrijven de visie van de staatssecretaris op voorlichting aan het publiek over de cruciale rol van het auteursrecht voor een kenniseconomie als de Nederlandse. Niet onvermeld mag blijven dat de sectoren ook een belangrijke bijdrage leveren aan het Nederlandse cultuurgoed en dat ook dat gegeven een rol zou moet spelen bij het bepalen van het auteursrechtbeleid.

__________________________________________________________
Aanvullingen d.d. 15 april: 

Uitgangspunten van het NUV ten aanzien van het auteursrecht zijn:

  1. Producten van de geest zijn essentieel voor een kenniseconomie zoals die in Nederland;
  2. Het internet biedt nieuwe ongekende mogelijkheden voor de totstandkoming en verspreiding hiervan;
  3. Het NUV wil naar een model waarin:  
  • consumenten en professionals kunnen kiezen uit een groot en veelzijdig aanbod, dat gemakkelijk is te verkrijgen en dat redelijk is geprijsd.
  • auteurs vrijuit kunnen creëren en kunnen rekenen op een effectieve bescherming van en vergoeding voor hun werk;
  • uitgevers hiervoor verantwoordelijkheid nemen door het werk van  hun auteurs en hun eigen producten en diensten adequaat te beschermen, technologisch en contractueel;
  • zelfregulering tussen partijen de voorkeur heeft, en civielrechtelijke en als sluitstuk ook strafrechtelijke wetgeving juridische randvoorwaarden zijn, die dit nieuwe spel en zijn spelers de ruimte geven om met elkaar in vertrouwen samen te werken.

____________________________________________________________
Het NUV onderschrijft daarom in grote lijnen het beoogde beleid, maar plaatst daarbij wel de volgende kanttekeningen.

 

Versterking contractuele positie van auteurs: in de uitgeversbranche is de positie van de auteur reeds gewaarborgd door goed functionerende zelfregulering, zoals de zogeheten modelcontracten. Dit zijn standaardcontracten die in samenspraak met organisaties van auteurs worden opgesteld. De bestaande modelcontracten voorzien nu al in een non usus-bepaling en een bestsellerbeding. In een eventuele wettelijke regeling zou voor zelfregulering veel ruimte moeten blijven. Het NUV is geen voorstander van een regeling die voorziet in collectieve afspraken over billijke vergoedingen. De hoogte van vergoedingen moet worden overgelaten aan de individuele marktpartijen. Collectieve afspraken verstoren de marktwerking en het is bovendien de vraag of zij praktisch uitvoerbaar zijn.

        

Onrechtmatig maken van downloads uit illegale bron: het NUV juicht dit toe, maar vraagt zich wel af hoe effectief dit zal zijn als naleving van dit verbod alleen civielrechtelijk kan worden afgedwongen en niet tegen consumenten kan worden ingeroepen. Het door de staatssecretaris onderschreven economisch belang rechtvaardigt in onze ogen ook een strafrechtelijke sanctie, al is het maar vanwege de preventieve werking die daarvan uitgaat en vanwege de extra juridische waarborgen die het strafrecht biedt. Het NUV is voorstander van een algemene thuiskopie-exceptie voor beperkt eigen gebruik door consumenten, waarin geen onderscheid wordt gemaakt tussen papier en digitale kopie, maar dan moeten er wel instrumenten zijn om te kunnen optreden tegen consumenten als sprake is van een evidente auteursrechtinbreuk.

 

Fair use-exceptie: in de speerpuntenbrief wordt vermeld dat Nederland graag een discussie gestart ziet over het opnemen van een fair use-uitzondering in de [Europese] richtlijn auteursrecht, voor niet commercieel creatief hergebruik van werk. Het NUV is geen voorstander van zo’n uitzondering. Het huidige stelsel van uitzonderingen in de auteurswet geeft gebruikers al (zeer) ruime mogelijkheden tot ‘fair use’. Het NUV is ervan overtuigd dat een fair use-uitzondering de deur openzet voor misbruik die de staatssecretaris nu juist met zijn beleid wilt dichtdoen.  Als voorbeeld wil het NUV hier Google noemen, dat met een beroep op de fair use-exceptie in onder andere de Copyright Act (VS) op grote schaal werk is gaan scannen en beschikbaar stellen.

 

Het NUV bereidt een uitgebreide reactie op de speerpuntenbrief voor.

 

Voor vragen kunt u terecht bij:

mr.  M.B. Kramer, hoofd economische en juridische zaken

T  020 4309168

m.kramer@nuv.nl