Vonnis rechtbank inzake procedure uitlening e-books

Vorig artikel Volgend artikel
04-09-2014

De rechtbank Den Haag gaat uitleg vragen aan het Europese Hof van Justitie over het begrip ‘uitlening’. Bibliotheken hebben volgens de Europese Auteursrichtlijn het recht auteursrechtelijk beschermde werken zoals boeken uit te lenen, het zogenaamde leenrecht. In deze zaak gaat het om de vraag of dit ook geldt voor e-books.

Essentie

De VOB is bij de rechtbank Den Haag een juridische procedure gestart waarbij het NUV een van de partijen is. Centraal daarin staat de vraag of het uitlenen van e-books valt onder het wettelijk leenrecht of niet. De rechtbank heeft besloten deze vragen aan het Hof van Justitie in Luxemburg voor te leggen. Indien dit Hof deze vraag bevestigend beantwoordt, heeft dit voor de huidige praktijk geen gevolgen, uitgevers en de bibliotheek maken afspraken over al dan niet en onder welke condities ter beschikking stellen van e-books.

Een ‘uitlening’ blijft een handeling waar uitgevers toestemming voor moeten verlenen.

De VOB hoopt echter dat niet alleen sprake is van een ‘uitlening’, maar dat ook de zogenoemde leenrechtexceptie van toepassing zou kunnen zijn op een ‘uitlening’. Want dan zou voor het uitlenen van e-books geen toestemming van de uitgever meer nodig zijn, mits een billijke vergoeding wordt betaald. Ook hierover vraagt de rechtbank uitleg aan het Europese Hof.

Reikwijdte procedure

De zaak die de VOB heeft voorgelegd aan de rechtbank is beperkt tot e-books die ter download door bibliotheken ter beschikking worden gesteld via het ‘one copy one user’-principe. De uitspraak heeft geen betrekking op andere vormen van het ter beschikking stellen van e-books, bijvoorbeeld via streaming. De uitspraak heeft ook geen betrekking op andere handelingen, zoals het reproduceren van e-books.

Huidige stand van zaken

Eind 2012 heeft het Instituut voor Informatierecht (IViR) een onderzoek uitgevoerd naar de juridische mogelijkheden voor en economische effecten van het online uitlenen van e-books door bibliotheken. Een van de conclusies in het rapport was dat het Europese kader van richtlijnen op het terrein van leenrecht geen ruimte laat voor invoering van een wettelijke uitzondering om het online uitlenen van e-books door openbare bibliotheken – al dan niet tegen vergoeding – toe te staan. Het rapport wijst erop dat het mogelijk is om adequate bibliothecaire e-lending-voorzieningen te realiseren op basis van contractuele regelingen tussen auteurs, uitgevers, distributeurs en bibliotheken. Wat ook gebeurt: ruim 5000 e-books zijn al te huur bij de bibliotheek. Het NUV ziet de beantwoording van de prejudiciële vragen door het Europese Hof van Justitie dan ook met vertrouwen tegemoet.

Onderwerpen
    sluiten