Inleiding

Privacy is een belangrijk thema voor de uitgeefsector. Uitgevers verwerken persoonsgegevens voor diverse doeleinden, zoals voor het onderhouden van contact met bestaande of potentiële klanten en abonnees, voor direct marketing en interessegebaseerde advertenties. Voor het verwerken van persoonsgegevens gelden zowel wettelijke regels als zelfreguleringsafspraken. Het NUV informeert zijn leden over de ontwikkelingen op het gebied van privacywet- en -regelgeving en adviseert over correcte toepassing daarvan.

Er is een nauw verband tussen reclame en privacy. Reclame toegesneden op een specifieke doelgroep is vaak effectiever en om die advertenties op maat te kunnen bieden is het nodig persoonsgegevens te verwerken, zoals (e-mail)adressen en telefoonnummers. Informatie over direct marketing is te vinden bij het onderwerp Reclame.

Lees verder

Standpunt

Zorgvuldige omgang met persoonsgegevens is van groot belang voor uitgeverijen, al is het maar omdat zij het vertrouwen van de lezer niet willen verspelen. Wetgeving moet wel steeds een gezonde balans behouden tussen privacybescherming en bedrijfsbelang. Niet elk gebruik van persoonsgegevens vormt immers een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. Bovendien is gebruik van persoonlijke data vaak noodzakelijk om potentiële nieuwe lezers te kunnen bereiken. Het NUV zet zich in voor werkbare en handhaafbare privacywetgeving met voldoende oog voor uitgeversbelangen.

Documenten

  • Informatie Convenant Digitale Onderwijsmiddelen en Privacy

    Educatieve uitgeverijen hebben in 2015 het Convenant Digitale Onderwijsmiddelen en Privacy gesloten. Dit document bevat extra informatie en modellen ten behoeve van de implementatie.

    Login
  • Veelgestelde vragen over de cookiebepaling

    Toezichthouder ACM publiceerde deze veelgestelde vragen om haar interpretatie van de cookiewet kenbaar te maken aan bedrijven en consumenten.

    Download (pdf)
  • Richtsnoeren persoonsgegevens internet

    Deze richtsnoeren geven aan hoe het CBP publicatie van persoonsgegevens op internet in het algemeen beoordeelt. Ze bevatten ook uitleg over de Wet bescherming persoonsgegevens, geïllustreerd met praktijkvoorbeelden.

    Download (pdf)
  • Kamerbrief kabinetsvisie op e-privacy

    Kern van de visie is goede bescherming van de persoonlijke levenssfeer, die in balans moet zijn met het economisch belang van de ontwikkeling van online diensten en het belang van het bieden van ruimte voor innovatie.

    Download (pdf)
Meer documenten

Veelgestelde vragen

  • Wat is de rol van de Autoriteit Consument & Markt (ACM)?

    De Autoriteit Consument & Markt (ACM) is de toezichthouder op de Nederlandse telecommunicatie- en postmarkt. De belangrijkste taak van ACM is het bevorderen van bestendige concurrentie op deze markten. Om haar taken naar behoren te kunnen uitoefenen, heeft de wetgever aan ACM een aantal bevoegdheden toegekend. Deze bevoegdheden zijn neergelegd in de Telecommunicatiewet, de Postwet en de bij deze wetten behorende lagere regelgeving.

    Spamverbod

    De Telecommunicatiewet heeft ACM belast met handhaving van het verbod. Op grond van artikel 15.1 van de Telecommunicatiewet kan ACM besluiten een boete op te leggen aan een overtreder. Ook zal ACM spammers met een waarschuwing manen om op te houden met het versturen van ongevraagde berichten.

    De Telecommunicatiewet is een Nederlandse wet die in Nederland geldt voor natuurlijke of rechtspersonen die vanuit ons land elektronische berichten versturen. Het maakt daarbij geen verschil in welk land de berichten worden ontvangen. ACM kan niets doen tegen spam afkomstig uit het buitenland. Overigens gaat het om de materiële verzender. Daarmee wordt gedoeld op de degene die op de verzendknop drukt of degene die opdracht geeft tot de verzending. Een voorbeeld: een organisatie geeft vanuit Nederland opdracht aan een buitenlandse internetaanbieder om ongevraagde berichten te verzenden. Deze organisatie zal worden aangemerkt als verzender en valt onder de Nederlandse Telecommunicatiewet.

    Om spammers te vervolgen maakt ACM gebruik van meldingen die ontvangers doorgeven. Deze berichten worden in een beveiligd geautomatiseerd systeem opgeslagen.

    Andere partijen

    Niet alleen ACM ziet toe op de naleving van wettelijke bepalingen op het terrein van spam. Ook het College bescherming persoonsgegevens (CBP) houdt toezicht. Het CBP controleert de naleving van de Wet bescherming persoonsgegevens.

  • Kan de Autoriteit Consument & Markt (ACM) mij zwart-op-wit aangeven of ik aan alle regels voldoe?

    Nee, de ACM geeft als toezichthouder vooraf geen adviezen aan individuele ondernemingen. Zij verwijst voor juridisch advies naar uw advocaat of juridisch adviseur.

  • Is de Autoriteit Consument & Markt (ACM) bevoegd om invallen te doen?

    Ja. ACM heeft een speciaal team internetveiligheid met digitale rechercheurs, onderzoekers en juristen. Onaangekondigd kan toezichthouder ACM een inval doen en daarbij alle computers in beslag nemen, forensische kopieën maken en medewerkers ondervragen.

  • Hoe voorkom ik dat ik door het spamverbod geen persberichten ontvang terwijl ik die nodig heb voor mijn werk?

    Een speciaal mailadres op de website, bijvoorbeeld persberichten@uitgeverij.nl, voorzien van de melding ‘naar dit mailadres mag u persberichten sturen’ zorgt ervoor dat de verzender weet dat hij geen risico loopt. Als zo’n melding ontbreekt, mogen er niet zomaar e-mails naar dat adres worden gestuurd. Het is ook niet toegestaan om mails naar andere mailadressen van het bedrijf te sturen.

    Het is toegestaan om zelf aan te geven wat er wel en niet welkom is op zo’n adres, bijvoorbeeld: ‘naar het adres info@uitgeverij.nl mag u reclame over kantoormeubilair sturen’. Andersoortige reclame wordt dan gezien als spam.

  • Heb ik toestemming nodig van een potentiële opdrachtnemer (bijvoorbeeld auteur/meelezer) om diegene per mail een opdracht aan te bieden?

    In de Telecomwet (art. 11.7) staat het volgende: ‘Het gebruik van automatische oproepsystemen zonder menselijke tussenkomst, faxen en elektronische berichten voor het overbrengen van ongevraagde communicatie voor commerciële, ideële of charitatieve doeleinden aan abonnees is uitsluitend toegestaan, mits de verzender kan aantonen dat de desbetreffende abonnee daarvoor voorafgaand toestemming heeft verleend (…)’

    De meeste e-mails die zijn gericht aan potentiële opdrachtnemers zullen met menselijke tussenkomst plaatsvinden en vallen daarmee niet onder het spamverbod.

  • Is toestemming voor plaatsing op een mailinglist ook nodig van mijn zakelijke contacten?

    Al jaren heb ik contact met een cultuurredacteur bij een dagblad en ik stuur hem vaak persberichten over nieuwe uitgaven. Moet ik die redacteur nu vragen om toestemming voor het toesturen van mailings?

    Ja, want een bestaand contact is niet hetzelfde als een bestaande klant. Daarvoor moet sprake zijn geweest van een transactie, waarbij – volgens de interpretatie van ACM – een financiële stroom moet hebben plaatsgevonden. Heeft u geld gevraagd om een proefnummer aan een bedrijf toe te zenden, dan kan dat worden gezien als een transactie.

  • In hoeverre mag het NUV ledenmailings versturen?

    Het B2B-spamverbod in de Telecomwet is vaak niet van toepassing op de e-mailings vanuit het NUV of de groepsverenigingen. Het spamverbod in de Telecomwet geldt namelijk alleen voor elektronische berichten met een commercieel, charitatief of ideëel doel. Hoewel de OPTA dit ruim uitlegt, vallen berichten vanuit het NUV of de groepsverenigingen doorgaans niet onder een van die drie categorieën. Vaak bevatten de e-mails immers slechts informatie over nuttige (kosteloze) evenementen en informatie en/of adviezen over relevante (juridische) ontwikkelingen en verwachten leden deze informatie zelfs van hun branchevereniging. Toestemming voor het toezenden is niet nodig. Evenmin is het wettelijk verplicht om een afmeldmogelijkheid te bieden in de e-mail. Wel is het aan te raden die mogelijkheid wel vrijwillig te bieden om irritatie te voorkomen.

    Zodra e-mailberichten vanuit het NUV commerciële boodschappen bevatten, bijvoorbeeld berichten over mantelpolissen voor NUV-leden, of congressen van derden waarbij het NUV als sponsor optreedt, is de Telecomwet wel van toepassing. Dan is de vraag of de ontvanger geldt als ‘bestaande klant’ en zo ja of de e-mail gaat over ‘soortgelijke goederen en diensten’.

    Leden van het NUV zijn in principe te beschouwen als bestaande klanten van het NUV; zij betalen contributie in ruil voor brede dienstverlening. Het NUV en de groepsverenigingen mogen de leden in beginsel commerciële, charitatieve en ideële e-mails sturen, mits die e-mails een kosteloze, eenvoudige en effectieve afmeldmogelijkheid bevatten.

    Het is te verdedigen dat het NUV en de groepsverenigingen adverteerders en mediabureaus die zij voorzien van onder andere bereikcijfers, ook als bestaande klanten mogen beschouwen, ook al heeft er geen geldstroom plaatsgevonden.

Meer veelgestelde vragen

De cookiewet

De cookiewet heeft vooral grote gevolgen voor websites die worden gefinancierd met advertenties; met name voor interessegebaseerde advertenties op basis van surfgedrag zijn de regels strikt. Toezichthouder ACM ziet websiteaanbieders – ten onrechte – als primair verantwoordelijke om internetgebruikers te informeren en toestemming te verkrijgen voor het plaatsen en uitlezen van cookies. Het NUV informeert zijn leden over de cookiewet en interpretatie van de toezichthouders, behartigt de belangen van de uitgeefsector en zet zich in voor beter werkbare en gebruikersvriendelijke regelgeving.

Cookiewet: van ‘anti-plaatswet’ naar ‘anti-volgwet’

De Europese richtlijn waarop de ‘cookiewet’ (officieel art. 11 lid 7a Telecomwet) is gebaseerd, was oorspronkelijk bedoeld als maatregel om ongevraagd plaatsen en uitlezen van informatie op computers en randapparatuur tegen te gaan. Dit ter bestrijding van schadelijke zaken als spyware en malware. Gaandeweg is het doel van deze wetgeving verschoven naar het beter beschermen van de online privacy en – meer specifiek – naar beperkingen aan interessegebaseerde advertenties die mogelijk worden gemaakt door (tracking)cookies en vergelijkbare technieken, zoals browser fingerprinting. Advertenties op basis van surfgedrag zijn effectiever en kunnen daardoor meer opbrengen, ook voor de website waar deze worden getoond. De wet verlangt van plaatsers/uitlezers van gegevens, zoals cookies, dat die de internetter voorafgaand informeren en zijn toestemming verkrijgen.

Consequenties voor websiteaanbieders

Na de wetswijziging in maart 2015 werd duidelijk dat de ACM – ten onrechte – websiteaanbieders als hoofdverantwoordelijke blijft zien voor alle cookies, inclusief die van derden zoals advertentienetwerken en sociale media (zo’n 70 procent van het totaal). Onder dreiging van boetes, die kunnen oplopen tot 450.000 euro, zijn veel websites daarom overgegaan tot gebruik van zogenaamde cookiemuren. Zo voorkomen ze dat zij een boete krijgen voor overtreding van de wet door een derde partij. De wetswijziging had voor commerciële websites weinig voordelen. Die wijziging introduceerde een nieuwe uitzondering op de informatieplicht en het toestemmingsvereiste, maar die betrof alleen cookies met geen of geringe privacyimpact en commerciële websites hebben nu eenmaal vooral te maken met andersoortige cookies.

Consequenties voor websitebezoekers

Het is nog maar zeer de vraag of de cookiewet inderdaad heeft geleid tot een beter privacybewustzijn of -bescherming. Immers, iemand die de hele dag meldingen krijgt over cookies en daarover een beslissing moeten nemen op weg naar iets anders (een nieuwsbericht lezen, een reis boeken, online shoppen enzovoort) wordt klikmoe en nonchalant: hij zal vooral doen wat nodig is om zo snel mogelijk van die vervelende melding af te komen. Bovendien: veel commerciële websites, die voor de gebruiker doorgaans gratis zijn, gebruiken (mede) dankzij de interpretatie van ACM cookiemuren waardoor de enige keuze is wel/geen toegang tot de website. Vanzelfsprekend moet een websiteaanbieder zelf kunnen kiezen hoe hij zijn website financiert. Een verbod op cookiewalls zou dan ook geen alternatief zijn.

Standpunt NUV

Transparantie over gebruik van cookies, door wie en met welk doel, gecombineerd met een makkelijke manier om eenmaal verleende toestemming weer in te trekken of aan te passen is een effectievere manier om online privacy te beschermen en bovendien gebruikersvriendelijker. Hopelijk ziet de Europese wetgever dit ook in bij de evaluatie van de e-privacyrichtlijn, maar het ziet er juist naar uit dat hij in de Nederlandse valkuil zal stappen.

Lees verder

Hoe cookies het surfen makkelijker maken

Contactpersoon

Miranda Maasman
Secretaris vaksecretariaat Economische en Juridische Zakenm.maasman@nuv.nl020 - 43 09 150

Voornaamste aandachtsgebieden

consumentenzaken, freelancers, privacy, reclame

Niet gevonden wat u zocht?

Zoek in dit onderwerp
Onderwerpen
    sluiten