Veelgestelde vraag

Zijn de normtarieven in het modelcontract Nederlandstalig literair werk in strijd met de Mededingingswet?

In het modelcontract voor een Nederlandstalig literair werk zijn aanwijzingen voor royaltypercentages opgenomen, waarvan niet ten nadele van een auteur mag worden afgeweken. Deze voorwaarden worden door partijen betiteld als ‘normatief’: afwijking van de normtarieven is toegestaan, maar daar moeten goede redenen voor zijn en duidelijke afspraken over zijn gemaakt.

Het NUV en de VSenV zijn op basis van een zorgvuldige analyse van de economische context tot de conclusie gekomen dat de normatieve bepalingen in de modelcontracten geen inbreuk maken op het mededingingsrecht.

  • Het is niet zo dat een royaltyregeling per definitie de markt (het aantal verkochte exemplaren) en het inkomen van de auteur bepaalt.
  • De modelcontracten zijn overeengekomen tussen aanbieders en vragers en zijn te vergelijken met een (niet-bindende) cao. Vertegenwoordigers van de belangen die de Mededingingswet beoogt te beschermen zitten zelf aan tafel. Zij kunnen die belangen dus goed beschermen.
  • De modelcontracten zijn richtinggevend voor slechts een beperkt deel van de schrijvers. De modelcontracten voor literair werk zijn alleen richtinggevend voor strikt literair werk. Literatuur maakt een relatief gering deel uit van de markt voor het algemene boek.
  • In de praktijk worden regelmatig hogere honoraria bedongen.
  • Auteurshonorarium maakt een relatief gering deel uit van de verkoopprijs van een boek. De prijs wordt grotendeels bepaald door andere kosten, zoals redactie, marketing en distributie en de margeverlening aan de boekhandel.
  • De auteur of vertaler levert een unieke, persoonsgebonden creatieve prestatie. De uitgever bepaalt zijn keuze op basis van de kwaliteit van het werk en/of de reputatie van de auteur of vertaler. Het honorarium speelt bij die keuze geen rol van betekenis.
  • Het royaltypercentage is het resultaat van een evenwichtige verdeling van de netto-opbrengst. Wereldwijd is het auteurshonorarium voor boeken rond 10 procent van de verkoopprijs, ook zonder collectieve afspraken.
  • Juist beginnende auteurs en auteurs van literaire werken met een relatief beperkt publiek worden door de modelcontracten beschermd. De minimumnormen in de modelcontracten dragen bij aan de handhaving van het kwalitatief hoogwaardige en vooral pluriforme aanbod aan literatuur.

De NMa heeft eerder toegelicht ‘om redenen van prioriteit vooralsnog geen aanleiding’ voor een mededingingsrechtelijk of economisch onderzoek te zien.

Onderwerpen
    sluiten